Ankara’nın kültür ve sanat duraklarından Gökyay Vakfı Satranç Müzesi, 11. kuruluş yıl dönümünü özel bir etkinlikle kutladı. Ankara'nın ilk kadın sanayicilerinden biri, girişimci, iş insanı ve sivil toplum gönüllüsü Birten Gökyay, yarım asra yaklaşan koleksiyon yolculuğunu ve müzenin kuruluş hikâyesini Ters Gazete’ye anlattı.
11 Ekim’de düzenlenen etkinliğe siyasetçi Şevket Bülend Yahnici ve Zorba TV Genel Yayın Yönetmeni Ümit Yaşar Gözüm de katıldı. Programda Ayşe Ediz piyano resitali sundu. Solo opera sanatçısı Kamil Kaplan ise seslendirdiği şarkılarla etkinliğe eşlik etti.
1975’te başlayan koleksiyon müzeye dönüştü
Müzenin hikâyesi, 1975 yılında Birten Gökyay ve eşi Akın Gökyay’ın Milano ziyaretinde satın aldıkları bir satranç takımıyla başladı. Eşinin koleksiyon merakının zamanla satranç takımlarına yöneldiğini anlatan Gökyay, gittikleri farklı ülkelerden yeni eserler edinerek koleksiyonu yıllar içinde büyüttüklerini belirtti.
Koleksiyon, 2012 yılında 412 satranç takımıyla Guinness Dünya Rekorları’na girdi. Bu başarının ardından eserleri kalıcı bir kültür merkezine dönüştürmek istediklerini belirten Gökyay, müze için çevredeki üç arsayı ihaleyle satın aldıklarını anlattı. Yakındaki binanın çökme tehlikesi taşıdığını fark etmeleri üzerine bu binayı da satın aldıklarını ifade eden Gökyay, böylece müzenin kurulacağı alanı oluşturduklarını söyledi.
Mimari tasarım için Mine Karataş ile çalıştıklarını, müzenin içindeki stantların ise ailelerinin şirketi Nurus’un çalışanları ve tasarımcıları tarafından hazırlandığını belirten Gökyay, koleksiyonun tamamının kurulan vakfa devredildiğini kaydetti. Çalışmaların ardından Gökyay Vakfı Satranç Müzesi, 13 Ekim 2015’te Ankara’ya kazandırıldı.
Konsol piyano ile başlayan sanat yolculuğu
Gökyay ailesinin müze için planları yalnızca satranç koleksiyonunu sergilemekle sınırlı kalmadı. Evlerinde bulunan konsol piyanoyu müzeye getirdiklerini ve burada konserler düzenlemeye başladıklarını anlatan Birten Gökyay, üç yıl sonra kuyruklu piyano alarak etkinlikleri geliştirdiklerini söyledi. Satranç kursları ve farklı kültür-sanat programları da müzenin faaliyetleri arasına eklendi.
Yıl dönümü kutlamasında gerçekleştirilen Ayşe Ediz piyano resitali ve opera sanatçısı Kamil Kaplan’ın seslendirdiği şarkılar da Gökyay Vakfı Satranç Müzesi’nin sanat etkinliklerine verdiği önemi yansıttı.
Her satranç takımı farklı bir hikâye anlatıyor
Koleksiyonda aile için özel bir yeri olan ilk satranç takımının yanı sıra 11 Eylül saldırılarını, Saddam Hüseyin ve George Bush figürlerini, Çanakkale Zaferi’ni ve Atatürk’ü konu alan eserler de bulunuyor.
Koleksiyonu tasarım, medeniyetler, savaş ve barış, çocuklar olmak üzere dört ana konseptte düzenlediklerini belirten Gökyay, farklı tarihî olayları ve kültürleri yansıtan takımların ziyaretçilerin ilgisini çektiğini söyledi.
Müze, kültür ve sanat merkezi olarak faaliyet gösteriyor
Konserler, satranç kursları, imza günleri, konferanslar ve resim sergileriyle ziyaretçilere farklı etkinlikler sunduklarını belirten Gökyay, Gökyay Vakfı Satranç Müzesi’nin Ankara’nın kültürel yaşamına katkıda bulunduğunu ifade etti.
Eşi Akın Gökyay’ı 21 Şubat 2026’da kaybettiğini belirten Birten Gökyay, oğulları Güran Gökyay ve Renan Gökyay ile vakıf çalışanlarının desteğiyle müzenin faaliyetlerini sürdürdüklerini söyledi.
Satranç kültürünü genç nesillere aktarmak için dijital platformlardan ve yapay zekâ teknolojilerinden yararlanmayı hedeflediklerini de aktaran Gökyay, TÜBİTAK ve kalkınma ajanslarının desteklediği projeleri önemsediklerini kaydetti.
Gökyay Vakfı Satranç Müzesi, yarım asırlık koleksiyonunu gelecek nesillere aktarmanın yanı sıra kültür ve sanat etkinlikleriyle Ankara’nın önemli ziyaret noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
