Yapay zekanın insan davranışları üzerindeki etkisini inceleyen araştırma, teknolojiyle kurulan ilişkinin tek yönlü olmadığını gösterdi. Araştırmaya göre yapay zeka sistemleri insan iletişimini taklit ederken, kullanıcılar da algoritmalarla daha uyumlu iletişim kurabilmek için kendi ifade biçimlerini dönüştürüyor.
Çalışmada bu süreç, insanların “kendilerini yapay zeka ile daha uyumlu hale getirmesi” şeklinde tanımlandı.
“İnsanlar da robotlara benzemeye başlıyor”
İngiltere’deki Birmingham Üniversitesi’nden İnci Toral-Manson, özellikle müşteri hizmetlerinde kullanılan robotların insanların bilişsel ve duygusal tepkilerini harekete geçirmek amacıyla insan davranışlarını taklit ettiğini belirtti.
Bu etkileşimin karşılıklı olduğuna işaret eden Toral-Manson, “Robotlar insana benzerken, insanlar da robotlara benzemeye başlıyor. Biz bu durumu 'robotik insanlık' olarak tanımlıyoruz” ifadelerini kullandı.
Araştırmacılara göre insanların karşısındaki kişinin davranışlarını farkında olarak veya olmayarak taklit etmesine dayanan aynalama refleksi, yapay zeka ile kurulan iletişimde de ortaya çıkıyor.
Yapay zeka ifade biçimimizi değiştiriyor
İsveç’teki Linnaeus Üniversitesi’nden Selcen Öztürkcan, insanların aynalama refleksi nedeniyle yapay zekanın kullandığı kalıpları zamanla içselleştirebildiğine dikkat çekti.
Araştırmada algoritmik sistemlerin insanların özgün benlik algısını daraltabileceği ve kullanıcıları algoritmalar açısından daha öngörülebilir hale getirebileceği vurgulandı. Araştırmacılar, şirketlerin yapay zeka teknolojilerini kullanırken etik ilkeleri gözetmesi gerektiğine de işaret etti.
Yapay zekanın etkisi artık tek bir alanla sınırlı değil. Müşteri hizmetlerinden sağlık ve perakende sektörüne kadar birçok alanda kullanılan sistemlerin günlük yaşamda daha fazla yer edinmesi, insan ile algoritma arasındaki etkileşimi de artırıyor.
Uzmanlar bu nedenle yapay zeka teknolojilerinin yalnızca sağladığı hizmetler üzerinden değil, insan psikolojisi ve kimliği üzerinde oluşturabileceği uzun vadeli etkiler açısından da takip edilmesi gerektiği uyarısında bulundu.
