Telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının günlük yaşamda daha fazla yer kaplaması, uzun süre aynı pozisyonda kalma sorununu da beraberinde getiriyor. Özellikle ekran karşısında başın öne doğru eğilmesi, boyun kasları ve omurlar üzerindeki yükü artırıyor.
İzmir Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Şeniz Akçay’a göre bu sorun farklı yaş gruplarında görülebiliyor. Hareketsiz yaşam, uygun olmayan ofis koşulları ve teknolojik cihazların daha uzun süre kullanılması da boyun ağrısı şikayetlerinin artmasında etkili oluyor.
Prof. Dr. Akçay, "Boyun ağrısı, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniklerinde, kas iskelet sistemi ağrılarının içerisinde en sık karşılaştıklarımızdan bir. Çocuklarda, gençlerde, yetişkinlerde ve yaşlı hastalarda çok sık karşılaşıyoruz. Artan hareketsiz yaşam, bazen uygunsuz ofis çalışma koşulları ve tablet, cep telefonları, laptop, bilgisayar kullanımında süre ve sıklığının artması ile boyun ağrısını geçmiş yıllara göre arttığını görüyoruz" diye konuştu.
Baş öne eğildiğinde yük 5 katına çıkabiliyor
Baş dik konumdayken boynun taşıdığı yük yaklaşık 5 kilogram seviyesinde. Ancak öne eğik pozisyon uzun süre korunduğunda bu ağırlık yaklaşık 25 kilograma kadar ulaşabiliyor.
Akçay, ekranın kişinin baş ve boyun pozisyonuna uygun şekilde yerleştirilmesi gerektiğine işaret etti. Masaüstü bilgisayarlarda ekranın göz hizasında ve bir kol mesafesi uzaklıkta tutulması öneriliyor.
Prof. Dr. Akçay, "Hangi cihazı kullanırsak kullanalım ekranın boyutunu mutlaka kendi baş ve boyun pozisyonumuza göre ayarlamamız lazım. Örneğin; masaüstü bilgisayarı ekranının göz hizasında ve bir kol mesafesi uzaklığında olması gerekiyor. Gerektiği takdirde daha büyük monitörlerin kullanılması, ek klavyelerin kullanılması önerdiğimiz yöntemler. Aynı zamanda laptop, tablet ve telefon yükseltici stantların önerdiğimiz yöntemler arasında. Bir kişi başını dik pozisyonda tuttuğunda boynun sadece bir kafa ağırlığını taşıyor. Bir yetişkin insanın baş ağırlığı yaklaşık 5 kilogram ama uzun süre öne eğik pozisyonda kaldığı zaman boynun taşıdığı yük yaklaşık 25 kilogramlara kadar varabiliyor. Bu üst gövdemizde de öne kapanma, omuzlarda öne doğru çökme gibi pozisyon bozukluklarına sebep olabiliyor. Ayrıca boyun fıtığı gibi omurlar arasındaki disk hastalıklarına zemin oluşturabiliyor" dedi.
Uzun süre aynı pozisyonda kalmayın
Ekranın konumu kadar kullanım sırasında verilen aralar da öne çıkıyor. Prof. Dr. Akçay, uzun süre bilgisayar veya telefon kullanan kişilerin 20-30 dakikada bir ayağa kalkmasını ve kısa mesafede de olsa yürümesini önerdi.
Çenenin geriye çekilmesi, kürek kemiklerinin arkaya doğru hareket ettirilmesi, omuzların geriye yuvarlanması ve basit boyun hareketleri de öneriler arasında bulunuyor.
Akçay, "Kürek kemiklerinin geriye doğru çekilmesi, omuzların geriye doğru yuvarlatılması, basit boyun hareketlerinin yapılması tablet, akıllı telefon ya da laptop kullanımına bağlı postür bozuklukları ve boyun ağrısı gelişiminin hem sıklığını azaltır hem de ağrı şiddetinin azaltılmasında etkilidir. Tüm bu hususlara dikkat edilmediği takdirde karşılaşılabilecek durumlar boyun ağrısı, boyun ağrısı ataklarının artması, ağrının da giderek daha şiddetlenmesi, boyun fıtığı gibi durumlara zemin oluşturması, boyunda düzleşmesi eğer yapısal bir eğilim de varsa omurilik kanalındaki daralma gibi durumlara sebep olabilmekte. Halk arasında kulunç olarak geçen boyun ve sırt bölgesinde ağrıyla karakterize ağrılı bir kas sendromunun da ortaya çıkmasına zemin oluşturabilir. Sürekli gün içerisinde bir kişinin dimdik oturması elbette mümkün değil ancak, bu nedenle sık ve sağlıklı pozisyon değişikliklerinin gerçekleştirilmesi gerekiyor" diye konuştu.
