İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda Umman ile uzlaşıya vardıklarını bildirdi. ABD ile yeniden müzakere ihtimaline de değinen Pezeşkiyan, Tahran’ın atacağı adımlara Washington’ın karşılık vermesi gerektiğini söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, devlet televizyonunda katıldığı programda dış politika gündemini değerlendirdi. ABD ile ilişkilerden Hürmüz Boğazı’na kadar farklı başlıklara değinen Pezeşkiyan, İran’ın taahhütlerini yerine getirmesini karşılıklılık şartına bağladı.
Washington yönetimine karşı temkinli olduklarını da vurguladı.
Hürmüz Boğazı için Umman ile uzlaşı
Umman ile sürdürülen görüşmelerin başlıklarından biri Hürmüz Boğazı oldu. Pezeşkiyan, tarafların daha önce üzerinde uzlaştığı harita temelinde boğazın yeniden açılması konusunda anlaşmaya vardığını, hazırlanan yol haritasını da ülke lideri Mücteba Hamaney’e sunduklarını aktardı.
Pezeşkiyan’a göre hazırlanan plan üzerinde Devrim Muhafızları, askeri unsurlar ve müzakere heyeti de uzlaştı. Hürmüz Boğazı için öngörülen adımın İslamabad Mutabakat Zaptı’ndaki çerçeveye dayandığını belirten Pezeşkiyan, güzergahın bu plana göre açılması halinde uygulamanın kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
ABD’den beklenen adımları sıraladı
İran ile ABD’nin yeniden müzakere masasına oturabileceğini belirten Pezeşkiyan, Tahran’ın attığı adımlara Washington’ın da karşılıklı ve orantılı adımlarla yanıt vermesi gerektiğini kaydetti.
Tahran’ın Washington’dan beklediği karşılıkları da sıralayan Pezeşkiyan, ilk olarak deniz ablukasının kaldırılmasına işaret etti. Petrol ve petrokimya sektörlerine yönelik yaptırımların sona erdirilmesi ile dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması da talepler arasında yer aldı.
Pezeşkiyan’ın ABD’den beklentileri bununla sınırlı kalmadı. İran Cumhurbaşkanı, Washington’ın İsrail’in Lübnan’daki eylemlerini durdurması için baskı uygulamasını da istedi.
Haziran ayında imzalanan mutabakat zaptının uygulandığı döneme de değinen Pezeşkiyan, İran’ın bu süreçte yaklaşık 90 milyon varil petrol ihraç ettiğini hatırlattı.
Türkiye dahil 10 ülkeyi sıraladı
Konuşmanın bölgesel diplomasi bölümünde ise İran’ın komşularıyla kuracağı ilişkiler öne çıktı. Pezeşkiyan, ABD ve İsrail saldırısında yaşamını yitiren eski lider Ali Hamaney’in ilkeleri doğrultusunda komşularla ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini ancak bu alandaki ilerlemenin yavaş kaldığını dile getirdi.
İran’ın bölgedeki diplomasi hedeflerini sıralayan Pezeşkiyan; Türkiye’den Pakistan ve Afganistan’a, Suudi Arabistan’dan Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Umman’a kadar birçok ülkenin adını verdi. Mısır, Azerbaycan ve Türkmenistan’ı da sıralayan Pezeşkiyan, bu ülkelerle ortak bir anlayış zemini oluşturmak istediklerini söyledi.
Bölgedeki ülkelerin büyük bölümünün İslam devleti olduğunu belirten İran Cumhurbaşkanı, güvenliğin diyalog yoluyla sağlanabileceğini kaydetti.
