Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar karşısında Türkiye’nin olası askeri desteğine ilişkin açıklamalarının ardından Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında diplomatik temaslar hız kazandı.

ABD merkezli Newsweek’e verdiği röportajda Erdoğan, Yemen ve Irak üzerinden Suudi Arabistan’a yönelen saldırılara karşı Türkiye’nin müdahale ihtimalini değerlendirdi. Erdoğan’ın açıklamalarının ardından Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan dışişleri bakanları New York’ta olağanüstü toplantı gerçekleştirdi.

Görüşmede, üç ülkenin genelkurmay başkanlarının Suudi Arabistan’a verilebilecek askeri desteği değerlendirmek üzere acil olarak bir araya gelmesi kararlaştırıldı.

Erdoğan askeri desteğin kapsamını açıkladı

Newsweek röportajında Erdoğan’a, İran veya müttefiklerinin Irak ve Yemen’den Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının Türkiye’nin müdahalesini haklı kılıp kılmayacağı soruldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, olası desteğin Suudi Arabistan’ın talebine ve ihtiyaçlarına göre şekilleneceğini belirterek şu yanıtı verdi:

Verilecek yanıtın niteliği, saldırıya uğrayan ülkenin talebi ve ihtiyaçlarına göre belirlenecektir. Bu tür destek, istihbarat, lojistik veya mühimmat yardımı şeklinde olabilir. Tehdidin boyutuna bağlı olarak daha kapsamlı askeri destek de değerlendirilebilir. İlgili siyasi ve askeri mekanizmalar, istişare ve koordinasyon yoluyla bu desteğin nasıl sağlanacağına karar verecektir.

Erdoğan’ın açıklaması, Türkiye’nin olası askeri desteğinin yalnızca tek bir seçenekle sınırlı olmadığını, desteğin niteliğine ilgili siyasi ve askeri mekanizmaların karar vereceğini ortaya koydu.

“Herhangi bir üçüncü ülkeye karşı kurulmuş bir ittifak değil”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın belirli bir ülkeyi hedef almadığını da vurguladı.

Erdoğan, anlaşmanın amacına ilişkin şu ifadeleri kullandı:

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı İran, İsrail veya herhangi bir üçüncü ülkeye karşı kurulmuş bir ittifak olarak görmek doğru olmaz. Bu anlaşma, daha güvenli, barışçıl ve müreffeh bir gelecek inşa etme konusundaki ortak sorumluluğumuzun bir ifadesidir.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan anlaşma, kolektif caydırıcılığı ve savunma iş birliğini temel alıyor.

Mekke Paktı ülkeleri New York’ta toplandı

Erdoğan’ın röportajının yayımlanmasından birkaç saat sonra Suudi Arabistan’ın çağrısıyla gerçekleştirilen Mekke Paktı olağanüstü toplantısı sona erdi.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjındaki görüşmeye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan bin Abdullah ve Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar katıldı.

Toplantıda üç ülke, Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde savunma iş birliğini derinleştirme ve Suudi Arabistan’a sağlanabilecek askeri desteği değerlendirme konusunda mutabık kaldı.

Genelkurmay başkanları acil toplantı yapacak

Pakistan Dışişleri Bakanlığının yayımladığı ortak açıklamaya göre bakanlar, anlaşmanın taraflardan birine yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılmasını öngören kolektif savunma maddesini ele aldı.

Bu kapsamda Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan genelkurmay başkanlarının acil bir toplantı düzenlemesi kararlaştırıldı.

Görüşmede ayrıca anlaşma kapsamında oluşturulması planlanan Genel Sekreterlik, komiteler ve çalışma gruplarının faaliyete geçirilmesine ilişkin hazırlıklar değerlendirildi.

Mekke’ye yönelik saldırılar kınandı

Toplantının ardından yayımlanan açıklamada, Mekke’yi, Suudi Arabistan’daki sivil altyapıyı ve ekonomik tesisleri hedef alan saldırılar kınandı.

Bakanlar, Suudi Silahlı Kuvvetlerinin ülkenin güvenliğini sağlamaya yönelik teyakkuz hâlini takdir ettiklerini belirtti.

Açıklamada, Suudi Arabistan’ın Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesi kapsamındaki meşru müdafaa hakkı doğrultusunda gerekli tedbirleri alma yetkisi de yeniden teyit edildi.

Diplomasi ve gerilimin azaltılması vurgusu

Üç ülkenin dışişleri bakanları, bölgesel gelişmeleri değerlendirirken uluslararası hukuka bağlılık, iyi komşuluk ilişkileri, egemenliğe saygı ve ülkelerin iç işlerine müdahale edilmemesi ilkelerinin önemine dikkat çekti.

Ortak açıklamada seyir ve seyrüsefer özgürlüğünün korunması, gerilimin tırmanmasının önlenmesi ve krizlerin barışçıl yöntemlerle çözülmesine yönelik kararlılık da ifade edildi.

Böylece Türkiye’nin Suudi Arabistan’a sağlayabileceği desteğin kapsamı, Erdoğan’ın açıklamalarının ardından üç ülkenin askeri makamlarının değerlendireceği başlıklardan biri hâline geldi.